De diversiteit van Zuidoost-Aziatische cinema

News

Onze verontschuldigingen, dit bericht is alleen beschikbaar in Amerikaans Engels.

Er bestaat eigenlijk niet zoiets als een Zuidoost-Aziatische cinema. Wat we in dit programma vertonen is een verzameling films uit die geografische regio. De overlap is verder zeer klein. Dat komt doordat er een enorme diversiteit aan culturen te vinden is in Zuidoost Azië die los van elkaar ontwikkeld zijn, op verschillende manieren met koloniale invloeden omgaan, en hun eigen banden hebben gesmeed met cinema. De Filipijnen, bijvoorbeeld, bestaan uit bijna honderd verschillende etnolinguïstische groepen, waren gekoloniseerd door Spanje en de Verenigde Staten en maken al meer dan honderd jaar films. Neem Singapore als een tegenovergestelde: een stadstaat, losgebroken van de Federatie van Maleisische staten die ooit door Engeland werden beheerst, had geen serieuze filmindustrie tot aan de jaren negentig. Verschillen in taal, bevolking, educatie, overheidsbeleid en economische ontwikkeling creëren volkomen verschillende vormen van cinema, ongeacht de bestaande verbondenheid van de regio.

Deze diversiteit maakt zich onmiddellijk kenbaar in horrorbloemlezingserie Folklore, geproduceerd door HBO Asia, die Zuidoost-Aziatische filmmakers toelaat om eeuwenoude bovennatuurlijke mythen te vertalen naar een hedendaagse context. Deze vier aflevering durende serie benutten de kracht van oude geestverhalen om hedendaagse problemen in hun respectievelijke regio te adresseren: de worsteling van de migrantwerker, economische verdeeldheid, politieke misdaad en de dominantie van westerse cultuur.

Er zijn meerdere films in onze programmering die op een of andere manier draaien om romantische relaties. Dit benadrukt de verschillende belangstellingen in elke cultuur nog meer. Uit de Filipijnen komt bijvoorbeeld Rainbow’s Sunset, een familiemelodrama rondom een getrouwde, oudere politicus die al een levenslange relatie blijkt te hebben met een andere man. De film gaat bijzonder diep in op de manier waarop er met homoseksualiteit wordt omgegaan op de Filipijnen: als niet te betwisten feit, maar alsnog aanleiding voor flink schandaal, zelfs vandaag de dag.

The Third Wife gaat terug naar het Vietnam van de negentiende eeuw en duikt in de ontluikende seksualiteit van een jonge vrouw in een gedwongen huwelijk. De film gaat ook over het heden door de worsteling te laten zien met grotere problemen van het patriarchaat dat een eeuw later dus nog bestaat. Beide films herdefiniëren de masculiene en feminiene rolverdeling, maar zijn daarin beïnvloed door totaal verschillende nationale contexten.

Zelfs binnen een land kunnen al allerlei verschillende filmische thema’s behandeld worden. Aruna & Her Palate en Ave Maryam zijn twee totaal verschillende romances uit Indonesië. De eerste is een luchtige romantische komedie die modern blijkt in zijn weergave van een relatie. Ave Maryam is een voornaam drama over de verboden liefde tussen een non en een priester. Samen schetsen de films een complex portret van Indonesië: een land van tegenstellingen, worstelend om zich te vereenzelvigen met traditie, koloniale invloeden en de eisen van vooruitgang.

Guang, uit Maleisië, beschouwt vooruitgang vanuit een ander perspectief. De film toont de uitdagingen van een volwassen man met autisme en de broer die voor hem zorgt. Autisme wordt nog te weinig gediagnosticeerd in Azië en deze film probeert bewustzijn op te roepen voor wat het betekent om te leven met dit moderne probleem. The Pool, uit Thailand, maakt potente horror uit de valkuilen van vooruitgang door een gruwelijk overlevingsverhaal te vertellen van een man die vastzit in een leeg zwembad op de dak van een gebouw.

Het is verleidelijk om een regionale cinema te beschouwen als een eenzijdig ding, maar uiteindelijk beloont het meer om de verschillen te vieren, vooral wanneer de films uit regio’s komen die al levendig zijn in al hun diversiteit. Elke tocht rondom Zuidoost Azië levert een weelde aan oogstrelende landschappen en onvergetelijke culturele ervaringen op. Zuidoost-Aziatische cinema, mits op de juiste manier gedaan, kan hetzelfde bieden. Geniet dus van de veelzijdigheid van de Zuidoost-Aziatische cinema.

Philbert Dy